We merken dat steeds meer mensen informatie opzoeken via AI-tools zoals ChatGPT, Copilot en Gemini. Of het nu gaat om het schrijven van een e-mail, het programmeren van code of het opzoeken van instructies: AI is niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. Hoewel deze tools veel werk uit handen nemen, moet je aandachtig zijn. Wij krijgen geregeld telefoon van mensen die via AI hebben opgezocht hoe ze iets moeten aanpakken, maar de mist in gingen door een verkeerd antwoord.
Om veilig en efficiënt met kunstmatige intelligentie te werken, zetten we de belangrijkste do’s en don’ts op een rij.
1. Niet alles wat AI zegt is juist 🪄
AI-modellen zijn gemaakt om logisch klinkende teksten te genereren, maar ze kennen het verschil niet tussen feit en fictie. Dit kan leiden tot ‘hallucinaties’: antwoorden die heel aannemelijk lijken, maar volledig verzonnen zijn. Hoe voorkom je dit? Wees zo specifiek en volledig mogelijk in je ‘prompt’ (=de vraagstelling). Vraag je bijvoorbeeld: “Hoe voeg ik een mailbox toe aan Outlook?”, dan weet de AI niet alles. Gaat het om een smartphone, een pc, Microsoft 365 of Outlook Classic? En om welke provider gaat het: Proximus, Telenet, eigen domein, …? Formuleer je vraag dus zo gedetailleerd mogelijk en controleer de feiten altijd handmatig via een betrouwbare zoekmachine. Vertrouw niet blindelings op de bronnen die de AI meldt, want ook die kunnen verzonnen zijn. Controleer de bronvermelding via een betrouwbare browser.
2. Wees alert op valse berichten en deepfakes 🤥
Veel websites zijn erop gericht om kliks te genereren (clickbait). Dit had je voor de opkomst van AI al met titels die mensen nieuwsgierig maken. Maar met de komst van AI kan op enkele seconden tijd een realistische foto, video of geluidsfragment worden gegenereerd van iets wat nooit heeft plaatsgevonden. Zie je een opvallend of schokkend bericht? Controleer dan altijd de oorspronkelijke en officiële bron voordat je het gelooft of deelt.
3. Bescherm je privacy en dataveiligheid 🔒
Alles wat je in een gratis AI-tool typt, kan in theorie worden gebruikt om het model verder te trainen. Voer daarom nooit zomaar persoonsgegevens, privacygevoelige informatie of intellectueel eigendom in. Controleer steeds hoe de AI-tool met jouw gegevens omgaat vooraleer je het gebruikt, ook als het een betalende versie is.
4. Klimaatimpact: Denk twee keer na vooraleer je een vraag aan AI stelt in plaats van aan een zoekmachine. AI vraagt enorm veel energie en water. Gebruik het dus alleen wanneer het een echte meerwaarde biedt.
5. Pas op voor filterbubbels en vooroordelen 🔎
AI herkent en kopieert patronen uit de gigantische hoeveelheid gegevens waarmee het is getraind. Hierdoor worden bestaande meningen en visies versterkt en uitvergroot. Social media maakt al jaren gebruik van algoritmes zodat jouw feed vol zit van dingen die je leuk vindt. AI zorgt voor een nog snellere verwerking waardoor eenzijdige standpunten als objectieve feiten kunnen worden versterkt. Blijf dus kritisch en raadpleeg verschillende bronnen.
6. AI vervangt geen expert 🧑🎓
Zoals gezegd, AI verzint soms dingen en geeft verschillende antwoorden naargelang de vraagstelling. Gebruik AI voor inspiratie, brainstormsessies en als ondersteuning, maar roep menselijke expertise in voor belangrijke beslissingen. Denk hierbij aan medische zaken, cybersecurity, juridisch advies, …
Conclusie
AI is een krachtige toevoeging aan je gereedschapskist, maar het mag nooit de enige tool zijn waar je op leunt. Blijf kritisch, stel je vragen zo specifiek mogelijk en controleer het antwoord altijd met gezond verstand.
